Ayın Röportajı Haberler Magazin Manşet Röportajlar

Canan Karatay / Ayın Röportajı

Canan Efendigil Karatay

Umut Karabacılı / Canan Karatay

Kalp ve İç Hastalıkları Profesörü, İstanbul Bilim Üniversitesi eski rektörü ve İç Hastalıkları ve Kardiyoloji Ana Bilim Dalları öğretim üyesi, kalp ve iç hastalıkları uzmanı Profesör Dr. Canan Efendigil Karatay.  2 Mart 1943 Elazığ doğumlu ve Harputlu köklü bir ailenin kızı. Hayali hep doktor olmakmış. 1967 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuş. 1972 yılında İstanbul Üniversitesi Tedavi Kliniği’nde iç hastalıkları uzmanlık eğitimini tamamlayıp 1972-1974 yılları arasında İngiliz hükümetinden kazandığı burs ile Liverpool Regional Cardiac Center’da kardiyoloji alanında uzmanlık eğitimi ile devam eden kariyerinde 1974-1976 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Tedavi Kliniği’nde baş asistan olarak çalışmış. Türkiye’de ilk kez uyluk atar damarı yoluyla koroner anjiografi yapan  “hocaların hocası” lakaplı Profesör Canan Efendigil Karatay Boğaziçi Üniversitesi Felsefe Bölümü kurucularından olan ve halen Onursal Öğretim Üyesi sıfatıyla ders vermekte olan Ali Karatay ‘ın eşi, Mehmet Rahmi Karatay ‘ın annesi. O hepimizin çok sevdiği Didim’i de çok seven adı ve başarıları ülke dışına çıkmış Canan Karatay.73 yaşında ve nerdeyse 50 yıllık hekim ve çok sevilen, çok konuşulan, çok okunan kitapların yazarı.

En çok konuşulan kitabı olan “Karatay Diyeti” Nisan 2011’de çıktı. Daha sonra sırası ile Kasım 2011 “Karatay Diyetiyle Yaşam Boyu Sağlık”, Mayıs 2012 “Karatay Mutfağı”, Şubat 2013 “Karatay Diyetiyle Obezite ve Diyabete Çözüm Var!” ve son olarak Ekim 2013’te “Karatay Diyetiyle Beslenme Tuzaklarından Kurtuluş Rehberi” isimli kitapları yayınlanmış olup ve söylemleri oldukça dikkat çekmiştir.

‘Karatay Diyeti ile bir taraftan beklenmedik bir ilgi yaratırken, bir hayli büyük bir tartışmaya da yol açtı kitabı ve söylemleri. Kilo vermek isteyenler onun diyetini uygulayarak başarıya ulaşırken, yeri geldi meslektaşları ile çatıştı.

Boncuk boncuk cin gibi bakan o mavi gözleriyle, çocuksu cin gibi gülümsemesiyle, şatafatı süsü sevmeyen sade makyajsız haliyle , müthiş zeki cevapları ile  çok pratik, çok hızlı, çok cesur, bağımsız ve şahsına münhasır bir hekim.  Yaşıtlarına göre şaşırtan enerjisiyle Canan hoca ne dediğini çok iyi bilenlerden , kendi davasında kavgacılardan. Gerçekten de insanda saygı uyandıranlardan.

Canan Karatay

Festivalin yaratıcısı ve düzenleyicisi Hayri Kandemir’in davetlisi olarak bu yıl 12. si düzenlenen Altınkum yazarlar Festivalinin son beş yıldır konuk yazarı Karatay. Festivalinin sevilen ve oldukça ilgi gören yazarlarından olan Karatay seneye festivale yeni kitabı ile konuk olmaya hazırlanıyor. Bu özel röportaj öncesi dergimizi de çok yakından inceleyen Canan hocamıza dergimize verdiği bu özel röportaj için göstermiş olduğu ilgi ve sevgiye biz de çok teşekkür ediyoruz.

Şekeri hiç sevmediği ve en tatlı zehir dediği için şeker gibi kadın demiyorum, ama zeytinyağı gibi kadın Canan Karatay çünkü o da diyor ki  “Şeker, en tatlı zehirdir. Zeytinyağının tüm içeriği, anne sütünün aşağı yukarı aynısı. Zeytin altındır. Zeytinyağı da altın suyudur. Altından daha kıymetlidir zeytin. Çünkü insanlara hayat verir. Ömrü uzatır.”

İç Hastalıkları ve Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Canan Karatay:  sağlıklı olan günde 2 öğün beslenmek. Lütfen zeytinden, zeytinyağından ve cevizden uzaklaşmayın.”

Canan Karatay

Didim’e tekrar hoşgeldiniz ama ilk ne zaman geldiniz hocam?

1960 yıllarında lise öğrencisi iken geldim ilk Didim’e. Tam 66 sene önce bomboş bir Altınkum vardı. Çok güzeldi. Sonra da 1979 yılında balayımızı yapmak için geldik. Yine bu pansiyondu ama o zaman kapısı kapanmıyordu kapının arkasına sandalye koymuştuk.

O zamandan bu zamana ne değişti sizce Didim’de ve siz nasıl yorumlarsınız ?

Buralar tapınak çevresi aynı çok güzel, yıllar önce kaldığımız pansiyonda kalıyoruz. Çok seviyorum burayı.  Altınlkum o yıllardaki gibi değil ama çok değişti. Bir bina bir tek çöp yoktu. Sahil kenarına kurulan yüksek otellerin hepsinin yıkılması taraftarıyım. Sahile katlı otel yapılmaz kardeşim.türkiyenin en büyük derdi bu, izin verilmemesi lazım. Kim yapıyorsa kim izin veriyorsa da peşine düşmek lazım.

Didim’in denizini seviyor musunuz ?

Didim’in denizi fena değil. Ben her türlü denizi severim ama derin denizde yüzmeyi  severim ben. Her sabah 6 da denize girerim. Ben denizdeyken güneşin  doğması lazım yoksa gün başlamaz. Bu sabah 6’dan 8’e kadar yüzdüm.

Dalar mısınız?

Eskiden dalardım ama şimdi dalmıyorum. Eskisi gibi paletlerle para pata yüzmüyorum artık sakin sakin yüzüyorum şimdi. Çocukluğumdan beri böyleyim böyle rahatlarım ben. Etrafı seyrediyorum, dağları seyrediyorum, balıkları, kuşları görüyorum, horozları dinliyorum, şarkılar söylüyorum şiirler okuyorum, doğanın uyanışını görmem lazım çocukluğumdan beri böyle, ben de böyle rahatlıyorum.

Sağlıklı yaşam için erken kalkmak şart mıdır hocam?

Sağlıklı yaşam için muntazam bir uyku önemlidir. En az 7-8 saat uyumalısınız. Gece uykusu daha iyidir ama gece çalışanlar da var şimdi ne zaman yatıyorlarsa rahat yatmak önemli. Sağlık için sağlıklı uyku şarttır.

Canan Karatay

Didim’e geldiğinizde nerede ne yersiniz?

Doğal yemeye çalışıyoruz. Özel bir yere gitmem sabah işte burada doğal bir köy kahvaltısı yaparız.

Didim’in Kantaron yapı var defnesi var sizce en önemli yerel doğal ürünü nedir sizce?

Zeytin ve zeytinyağı tabii ki… Üzerinde durulması ve üretimine önem verilmesi lazım. Doğal zeytin ve doğal gübre ile doğal ilaçlama ile korunmuş yapılmış zeytinyağı tabii. 2025 yılı bütün dünyada kıtlık yılı olarak bekleniyor. Kıtlık zamanında hayatta kalacak tek bitki zeytindir. Tüm gelişmiş ülkeler şimdiden tedbirlerini alıyorlar ama zeytin ağacı çok olan milletler ve ülkeler ayakta kalacak. Zeytin, zeytinyağı zeytin ağacının yaprağı, kerestesi ve gölgesi zeytin her şeyi değerlidir. Zeytinyağının tüm içeriği, anne sütünün aşağı yukarı aynısıdır. Zeytin altındır. Zeytinyağı da altın suyudur. Altından daha kıymetlidir zeytin. Çünkü insanlara hayat verir. Ömür uzatır.

Zeytin yaprağı da çok önemlidir. Bakınız zeytin yaprağı ekstrası ile milattan önce beşinci yüzyılda Hipokrat kolerayı tedavi etmiş. Mide ülserini tedavi etmiş. Zeytin yaprağının çayını için. Topla kurut çay yap kurutursan kurusunu yap farketmez. Kışın sıcak, yazın soğuk için. Çay demler gibi demleyip için. Yaprağın kuru ya da yaş olması fark etmez çok faydalıdır. Zeytin başlı başına faydalıdır.

Kronik bir rahatsızlığınız, düzenli kullandığınız bir ilaç ve kozmetik ürünü var mı?

Hayır. Düzenli kullandığım ilaç yok. Ben doğal köylülerin yaptığı o zeytinyağı sabununu kullanırım. Cilde de çok faydalıdır.

Didim güneşi bol bir şehir ve güneşin de ciltte istenmeyen etkileri malum, aynı zamanda alkol tüketimi oldukça fazla olan bir şehir? Güneş ve alkolün istenmeyen etkilerine karşı bizlere ne önerirsiniz?

Bir tek Didim’de değil ki tüm Ege’de çok tüketiliyor. Karaciğeriniz yağlı ise içmeyin değişe içebilirsiniz. Kiloluysanız ya da azıcık göbeğiniz varsa bile alkol karaciğer yağlanması yapar, her türlü meyve, meyve suyu, meyve şekeri buna karpuz da dahil karaciğerde yağlanma yapar. Alkol kan dolaşımına çok çabuk geçer ve kan şekerini büyük bir hızla yükseltir. İnsülin ve leptin direncini tetikler. Bu nedenle öncelikle kilo vermek isteyen obezlerin ve şeker hastalarının alkol kullanmaları son derece sakıncalıdır. İçmemek lazım ama bol bol zeytinyağı tüketin. Küçücük yaşlardaki çocuklar alkol mü içiyor? Biz tıpta okurken karaciğeri yağlandıran alkoldür, biradır diyorduk. Her türlü ekmek, karbonhidratlar, gazlı ve şekerli içecekler, tatlandırıcılar diyabet hastalığı, kalp krizi nedenidir. Meyve şekeri fruktozdur ve en tehlikelisidir. Karaciğeri yağlandırır. İşte çocukların alkolü budur, meyve şekeridir. Çocukların alkolü de kutu ve taze meyve sularıdır. İçirmeyin. Zeytin ise en sağlıklı meyvedir günde 30-40 tane yenilebilir ve zeytinyağı da en sağlıklı meyve suyudur.

Sevgili hocam şekeri bıraktırmak çocuklar için çok zor. 10 yaşında çoktan şekerle tanışmış bir kızım var ve artık ona şeker yedirmemek çok zor? Ne yapalım birden mi keselim zamanla mı keselim? Biz annelere ne önerirsiniz?

Şeker en tatlı zehirdir. Birden bire kesmek de doğru değildir. Yedirmeyin çocuklarınıza zamanla azaltarak kesin. Çocuklar ne görürse ne verirlirse onu yiyor. Benim oğlum hiç kolayla tanışmadı mesela . Alıştırmayın yedirmeyin bu kadar basit. Hazır yiyecekler paketlenmiş tüm hazır gıdalar kansorejendir zehirdir zehirlidir yemeyin, yedirmeyin. Hiç alışmasınlar. Doğal beslensin çocuklar. Türkiye’de en önemli sorunlardan birisi de kısırlık oldu. Çünkü kısırlık da yapıyor bu gıdalar. Biz tıpta okurken hanımlara nasıl korunursunuz onu anlatıyorduk şimdi tüp bebek tüp bebek neden? Hep bu hazır paketlenmiş gıdalar bunlardaki kimyasallar yüzünden meyve suları yüzünden. Bunu çok iyi anlatın çocuklarınıza. Hiç unutmam, oğlum biz Abd de yaşarken doğum günü partisine gitmişti de Amerikalı hanım beni arayıp Doktor Karatay, Mustafa kola içmiyor hasta mı demişti ? İçirmezseniz çocuklar kola içmez. Anneler babalar, doktorlar çocuk hekimleri nenler dedeler şeker vermezse çocuk şeker yemez. Şeker her türlü kanser sebebidir, hazır poğaçalar tostlar, börekler reçeller işlenmiş unlar onunla yapılmış eklmeler, makarnalar, hazır gıdalar kanser yapıyor ben ne yapayım?  Çocuğun karakterine göre anlatmalı ve kesmelidir. Şekerin ve hazır gıdaların bu kötü etkilerini çok iyi anlatmak lazım. Çikolata vermekle çocuğunuza zehir verdiğinizi bilmek lazım ve çocuklar senden benden daha akıllıdır, anlayacaklardır. Sadece iyi ve doğru anlatmak lazım.

Hocam 66 yıl önce yıllar önce balayı için geldiğiniz oteldesiniz ? yediğimiz gıdalar psikolojimizi nasıl etkiliyor mesela uzun aşk dolu bir evlilik için sağlıklı önerilerinizi duymak isteriz? 

Uzun aşk dolu bir evlilik için buraya Oracle Pansiyona  gelin diyor gülüyor Canan hoca.  Yediğimiz sağlıksız gıdalar bütün vücudumuz gibi psikolojimizi direk etkiliyor. Yenilen yiyecekler  kan beyin foksiyonlarını bozuyor. O şeker kanımızı zehirliyor. Vücütta bir tek kan dolaşır. Şeker yediğinizde o zehirli kan vücudumuzda her yere gidiyor. Göze de prostata da kalbe de memelere de o kan gidiyor. Bugün geçimsizliklerin sebebi sağlıksız beslenmedir. Bir tek beyni değil tüm vücut fonksiyonlarını bozuyor. Bugün çok yaygın bir hastalık olan Alzeimer tek sebebi şekerdir. Tatlı ya da tuzlu gidalar farketmez tuzlu gıdalarda da mısır şurubu şekeri var. O pastahanelerden aldığınız tatlı tuzlu gıdalarda, hazır dondurmalarda zehir var. Diyebilirim ki evliliğinizi de kurtarmak için de şeker yemeyin.

Hocam sizin için aşk ne ifade eder? Siz eşinizle nasıl tanışıp evlendiniz? Mesela bizler en çok gerildiğimiz zaman abur cubur alkol gibi sağlıksız gıdalar alıyoruz? Ne önerirsiniz?

Aşk çok şeydir. Birbirini sevmek anlamak anlaşmaktır. Gerildiğinizde de sokağa çıkıp koşun ve bol bol su için ve en sevdiğiniz müziği dinleyin hiçbir şeyiniz kalmaz. Müzik dinleyin müzik ruhun gıdasıdır. Şiir ruhun gıdasıdır. Ben mesela gürültülü müzik dışında her türlü müziği dinlerim. Türküleri çok severim mesela. Harput’luyum ben ki Harput kültürünün temelinde müzik yatar.

Çok ilginçtir ki görücü usulü evlendik. Ben 35 yaşındayım eşim 37 yaşında birbirimizden haberimiz bile yok ama ikimizin annesi de öğretmen. Birlikte oturup çay içtikleri günlerde  önce onlar konuşup karar veriyorlar. Biz de eşimle tanışıp birlikte vakit geçirince iyi anlaştık, arkadaş olduk ama enteresandır görücü usulü evlendik.  En önemli şey saygı duymak güvenmek tabii ki  sürtüşmesiz ilişki mi var olmaz mı? oluyor elbet bir de affetmek önemlidir. Aileler çocukları için en iyisini isterler.

Hocam hiç yoga ya da meditasyon yaptınız mı ? Mitolojiye meraklı mısınız ?

Yok, öyle spiritüel konularla hiç alakam yok, ben spor yapıyorum, sporcuyum. Yüzerim, voleybol oynadım, tenis oynadım, kayak yaptım. İngiltere’de de Toros’larda da Güney Afrika’da da çok dağa tırmandım. En güzel şey spor yapmaktır. Tarihi ve mitelojiyi de iyi bilmek lazım. Oracle öngörü demek biliyorsunuz bu tapınağın da kıymetini iyi bilin. Koruyun bu tapınağı.

Siz artık söyledikleri ilgi ile dinlenen kült bir karaktersiniz. Peki Canan hoca kimi dinler var mıdır onun da bir akıl hocası. O diyorsa doğrudur dediğiniz birisi var mıdır?

Hayır yoktur. Kendi iç sesinizi dinleyeceksiniz efendim. Herkes kendi iç sesini dinlesin ve sorgulasın. O dedi bu dedi kocam dedi kaynanam dedi diye karar alınmaz yapmayın. Her insan kendini iç sesini dinleyip sorgulamalıdır.

Hocam hiç sizin keşke yapmasaydım dediğiniz durumlar oldu mu? hep mi böyle kontrollüydünüz?

Ne demek o? O ne biçim soru. Ne istiyorsam onu yaptım ben. Nasıl istiyorsam öyle yaşadım. Kontrollü değilim normal halim budur ve böyledir benim. Babam şeker hastası olduğu için annem bize de hiç şeker yedirmedi.

Hocam sizi hiç makyajlı görmedim? Kendinizi makyajlı mı sevmiyorsunuz? Hiç mi makyaj yapmadınız?

Bir tek nikâhımda makyaj yaptım. Doğallık benim için çok önemli . güzelleşmek için hastalanamam, O hastalıkları güzelleşmek adına vücuduma sokmam, umurumda da değil, o kimyasalları asla vücuduma sokmam. Gözünüze güzel olsun diye sürdüğünüz her şey içeriye girmiyor mu sanıyorsunuz? Giriyor elbette. TV programlarına çıkıyorum mesela diyorlar ki yok parlar yok gerekli şunu sürmeliyiz diyorlar. Sen de ışığını iyi ayarla kardeşim sürme  yüzüme o kimyasalı.

Hocam Didim’e tekrar  gelme sebebiniz olan Altınkum Yazarlar Festivali ile ilgili görüşlerinizi bilmek isterim ? imzalı kitabınızı almak için gelen okurlarınıza neler söylemek istersiniz?  Didim’de bu özel Festivalde bir yazar olarak yer almaktan mutlu musunuz?

Altınkum Yazarlar Festivali sebebi ile buradayım. Yazarlar kitaplar çok önemli. Herkesin her şeyi okumasını diliyorum. 6 kitap yazdım ve bir milyondan fazla baskı yaptı. Şimdi bu ay yeni bir kitabım daha yolda. Bu son kitabı ben yazmadım ama bu son kitap da Karatay diyeti ile iyileşenler şifa bulan kişilerin hikayelerinin yer aldığı bir kitap olacak. Kitabın adı “Karatay’la şifa bulanlar”. Bu yıl festivale yetişmedi maalesef. Ama ben son 4 yıldır geliyorum bu festivale. Hayri Kandemir Bey’e de yazarlar sendikasının bile beni yazar olarak kabul etmediği halde; beni yazar olarak kabul ettiği için, burada parktaki anıta bile adım olduğu için çok teşekkür ediyorum. Didim’i de çok seviyorum. Didimlinin kitaplarıma ve bana göstermiş olduğu ilgiye Umut Karabacılı’ya ( Didim Nüans Dergisi) sizler vasıtası ile çok teşekkür ediyorum.

 

KARATAY’DAN ÖĞÜTLER :

Türk mutfağının tencere yemeği önemlidir.” Amerika’da, İngiltere’de tencere yemeği bilmezler. Kuru fasulyemizi, barbunyamızı, zeytinyağlı yiyeceklerimizi bilmezler. Mercimek bilmezler.

Artık 3 yaşındaki çocuklarda karaciğer yağlanması görüyoruz. Bunu yapanlar da şekerlerdir.

İthal edilen sebzelerin yüzde 90’ının GDO’lu, bu ürünlerin kesin olarak tüketilmemesi gerekiyor.

Her meyve ve sebzenin mevsiminde tüketilmesi gerekiyor.

Tereyağı, yoğurt ve zeytini mümkünse evde yapın. Köy Tereyağı Sağlıklıdır. Tam yağlı, doğal olan her şey tüketilmeli. Yemek yaparken tereyağı, zeytinyağı veya fındıkyağı kullanmak gerekir, çünkü bunlar ısıya dayanaklıdır ve hemen bozulmazlar.

Kelleyi, paçayı, işkembeyi rahatlıkla yiyebilirsiniz. Sakatatlardan hepsini yiyebilirsiniz. Karaciğer de buna dâhil. Paça çorbası, diz eklemleriyle ilgili sorunlara birebirdir. Ben haftada 2 kez paçamı, işkembe çorbamı içerim.

Aslında yiyecekleri biz pişirirken ya da tüketirken tehlikeli hale getiriyoruz.

Kilo almayacağım diye yalnız salatayla öğün geçirmek bu nedenle doğru değildir!”

Yaş ilerledikçe, hareket artacak’. Oysa biz yaşlandıkça köşemize çekiliyoruz, bu çok yanlış.

Diyet yiyecekler, en sağlıklı kısmı alınan ve en pahalı satılan ürünlerdir. Hazır gıdalar da öyle. Hazır gıdalardan da uzak duracaksınız. Doğal gıdaları kendiniz hazırlayıp yiyeceksiniz. O zaman hastalanmazsınız, verdiğiniz kiloları da almazsınız. Hareket etmek ve sağlıklı yiyecekler olması şartıyla istediğiniz kadar yiyebilirsiniz.

Türkiye’nin en büyük sorunlarından biri de kabızlıktır. Kabızlık ise, metabolizmanın bozulduğunun en basit ve en önemli göstergesidir, belirtisidir. Ciddi bir sağlık sorunudur.

Bir bardak kola 22 paket toz şeker barındırıyor. Vücuda alınan şeker insülin direnci nedeni. İnsülin direncinden kurtulmak istiyorsanız yoğun egzersizler aşırı sporlar yapmanıza lüzum yok. Her sabah 20 dakika yürüyün kafidir. Ayrıca insan gövdesi iki öğün yemek ile sıhhatli kalır. Fakat üç öğün yemek ile hastalıklar meydana çıkar. Vücudun yağlanmasının yağ depolamasının tek sebebi ekmek ve şekerdir. Turp yiyin turp gibi  olun. Fındık fıstık yiyin fıstık gibi olun”

Şeker, en tatlı zehirdir. Zeytinyağının tüm içeriği, anne sütünün aşağı yukarı aynısı. Zeytin altındır. Zeytinyağı da altın suyudur. Altından daha kıymetlidir zeytin. Çünkü insanlara hayat verir. Ömrü uzatır.

HABER / RÖPORTAJ : Umut Kaşan Karabacılı ( Nüans Dergisi Editör ) / 12.08.2016 ( Altınkum Apollon Tapınağı )

Fotoğraf : Erdem Özden